Headerfoto-stedelijk-transformatie-platform_1250x250.jpg
Volgende editie
Stedelijk Transformatie Platform
wordt verwacht
maart 2020

Experts aan het woord

Kris Verhellen, CEO, Extensa Group

Hoe komt duurzame gebiedsontwikkeling tot stand? Wat is het verhaal achter het ontwerp?
De herbestemming van een deel van een stad dient gebaseerd te zijn op een grondige analyse van de geografische realiteit, de historische leesbaarheid en de sociale context. De overheid bepaalt de grote lijnen, zowel ruimtelijk als wat betreft de nieuwe leefgemeenschap die ze wenst te creëren. Een grotere densiteit creëert nieuwe behoeften wat betreft infrastructuur en openbare voorzieningen. Het economisch evenwicht en de sociale toeëigening binnen een project zijn dan ook belangrijke maatstaven voor het welslagen van een project.

En hoe vertaalt dit zich in samenwerkingsverbanden en innovaties binnen gebiedsontwikkeling?
Diverse vormen van publiek-private samenwerking zijn mogelijk, bijvoorbeeld met betrekking tot het realiseren van nieuwe infrastructuur, het organiseren van burgerparticipatie en buurtwerking. Ook voor de ontwikkeling van nieuwe openbare voorzieningen behoren publiek-private werkgroepen tot de mogelijkheden.

Welk project(en) vanuit Extensa is een voorbeeldproject als we kijken naar de transformatie tot een duurzaam gebied met ruimte voor wonen, werken, leren en recreëren? En waarom? Wat zijn de lessons learned?
Extensa heeft zowel met Tour & Taxis in Brussel als met Cloche d’Or in Luxemburg twee voorbeeldprojecten wat betreft gebiedsontwikkeling in uitvoering, elk met hun eigenheden en accenten. Tour & Taxis bevat het meest gevariëerde pallet aan verschillende bestemmingen en is tevens in belangrijke mate gericht op het uitwerken van intense synergieën tussen de verschillende deelprojecten. Deze aanpak helpt ook om de imponerende historische gebouwen een menselijke schaal en geborgenheid te geven, als basis voor een levendige stadswijk.

Dirk Gyselinck, Lid directiecomité Belfius

Wat zijn voor Belfius randvoorwaarden om een Smart City project te begeleiden en financieren?
Voor de lokale besturen, intercommunales of actoren uit de sociale sector is het belangrijk om duurzame en innovatieve projecten te realiseren, die beantwoorden aan de huidige maatschappelijke uitdagingen : mobiliteit, energie en duurzame stadsontwikkeling. Belfius helpt hen hun projecten, geïntegreerd in bebouwd gebied en die bijdragen tot de stedelijke / gemeentelijke dienstverlening, te begeleiden, financieren en verwezenlijken via een aantal randvoorwaarde waarbij de focus ligt op smart, innovatief en duurzaam, economische, ecologische en maatschappelijke verantwoording.

Belfius heeft Smart Belgium Services opgericht. Wat houdt dit precies in voor de verschillende marktpartijen?
Meer dan ooit evolueert onze maatschappij, zowel op het sociaal-economische plan als op vlak van technologie en digitalisering. Wij geloven dat we een actieve rol kunnen opnemen in het samenbrengen van overheden en privébedrijven rond diverse Smart-topics. Onze ambitie is de maatschappij duurzamer maken zodat bedrijven economisch groeien, overheden efficiënter werken en particulieren meer levenskwaliteit krijgen.

Francis De Wolf, Bestuurder, Stedenbouwkundige & Ingenieur-Architect, BRUT Architecture and Urban Design

Hoe ziet u de rol van architecten in stedelijk transformatie projecten? Moeten zij meer risico durven nemen en kansen grijpen?
Ik denk dat architecten en ontwerpers algemeen een belangrijke rol spelen in het proces van stedelijke transformatieprojecten. Een lineair proces waarbij de ontwerper pas op het eind gevraagd wordt om, binnen uitgezette ruimtelijke, programmatorische en financiële randvoorwaarden, een concreet project te tekenen, levert zelden het beste resultaat op en exploreert mogelijke kansen niet ten gronde. Plannen en beelden brengen mensen rond de tafel en dwingen om standpunt in te nemen door de mogelijkheden, maar ook de gevolgen, van bepaalde keuzen te tonen.

Wanneer kan een transformatie volgens u als een succes worden gezien?
Algemeen kan je wel aanvoelen dat wanneer het proces vlot verlopen is, de verschillende stakeholders (gemeente, ontwikkellaar, huisvestingsmaatschappij, etc.) hun doelen gerealiseerd zien en het project zich op de gewenste manier in de stad integreert, een transformatie als een succes wordt gezien. In tegenstelling tot sommige andere plaatsen zijn wij in Vlaanderen niet zo goed in het uitzetten van concrete, meetbare projectgebonden key-perfomance indicatoren om onze doestellingen te verankeren en evalueren na realisatie. Dit zou ons nochtans interessante inzichten kunnen bieden over wat werkt en wat niet.

Aan welke nieuwe initiatieven kunnen we denken voor de toekomst om in onbruik geraakte gebouwen en gebieden een tweede kans te geven?
Ik heb wel het gevoel dat er in Vlaanderen een kanteling in stadsontwikkeling aan het plaatsvinden is. Veel te lang hebben we te gemakkelijk nieuwe gebieden aangesneden met weinig ambitieuze ontwikkelingen. Nieuwe inzichten op het vlak van mobiliteit, duurzaamheid en woonconcepten, gecombineerd met een schaarste aan greenfields lijkt er toch voor te zorgen dat zowel gemeentes als ontwikkelaars op een andere manier over stadsontwikkeling aan nadenken zijn. Er lijkt meer te worden ingezet op herontwikkeling van bestaande sites en gebouwen. Hopelijk kan het recent goedgekeurde Beleidsplan Ruimte Vlaanderen dit proces verder versterken.