Interview met Lijs Groenendaal, Directeur Waterstof RWE en spreker op Rotterdam Energy Port
Terwijl windparken op de Noordzee gebouwd worden en de eerste leidingen in de Rotterdamse haven van het landelijke waterstofnetwerk gelegd zijn, blijft de verdere ontwikkeling van een volledig functionerende waardeketen nog uitdagend. Over deze knelpunten en de kansen die voor ons liggen spreken we met Lijs Groenendaal, Directeur Waterstof RWE. Zij schetst helder waar het wringt, wat er nodig is om de markt te laten groeien en hoe Nederland zijn positie in de waterstofeconomie kan versterken.
Waar zit volgens u de grootste uitdaging?
“De meest fundamentele bottleneck is de creatie van vraag naar groene (RFNBO) waterstof. De Europese Unie (RED III) schrijft voor dat de industrie in toenemende mate groene waterstof moeten gaan inzetten in plaats van grijze waterstof. Ook wil Europa dat de transportsector groene waterstof gaat gebruiken om daarmee fossiele brandstoffen uit te faseren. Nederland is nu bezig om die doelen om te zetten in nationale wetgeving, maar dat proces verloopt door allerlei omstandigheden niet zo snel als we zouden willen. De verwachting is dat de markt voor groene waterstof in 2030 voldoende ruimte zal bieden voor zo’n anderhalf GW aan elektrolysers in Nederland. Na 2030 is de verwachting dat de vraag elk jaar toeneemt en dat daarmee ook de binnenlandse productie en import van groene waterstof structureel zal meestijgen. Een bijkomende uitdaging is dat de aanleg van waterstofpijpleidingen (de backbone) behoorlijk is vertraagd. Pas in 2032 zal het volledige netwerk gereed zijn en kunnen alle afnemers van waterstof door de producenten beleverd worden.”
Wat moet en kan er beter?
“We beschikken over alle elementen van de keten, maar de onderlinge coördinatie loopt achter.”
Die puzzel betreft vooral de samenhang tussen beleid, infrastructuur en industrie. In de praktijk lopen de verschillende onderdelen van de energievoorziening nog te veel in gescheiden sporen. De routekaart voor Wind op Zee, de elektrificatie van de industrie, het oplossen van netcongestie, de aanleg van de waterstof-backbone en de inzet van groene waterstof in de hard-to-abate sectoren zoals luchtvaart, scheepvaart, staal en chemie: het zijn allemaal cruciale onderdelen, maar ze zijn nog onvoldoende geïntegreerd. Volgens haar is meer regie en afstemming nodig om te voorkomen dat projecten op elkaar blijven wachten. “We beschikken over alle elementen van de keten, maar de onderlinge coördinatie loopt achter. Daardoor gaat kostbare tijd verloren.”
Hoe kan de prijs van waterstof omlaag?
“De prijs is geen vast gegeven,” zegt ze. “Het systeem bepaalt de prijs, en dat systeem kunnen we zelf beïnvloeden.”
Over de prijs van groene waterstof is zij redelijk optimistisch. Hoewel waterstof vaak als “te duur” wordt bestempeld, laat recent onderzoek zien dat de kostprijs op termijn kan halveren. Twee maatregelen springen eruit. Ten eerste het verlagen van de nettarieven voor elektrolysers, die nu relatief zwaar worden belast terwijl ze juist een cruciale rol kunnen spelen in het opvangen van piekproductie van windenergie. Ten tweede het realiseren van een elektriciteitssysteem dat voor 90 procent uit groene stroom bestaat. Vanaf dat moment zijn elektrolysers niet meer afhankelijk van PPA’s en kunnen we veel meer draaiuren maken en wordt de groene stroom goedkoper.
Het onderzoek van NLHydrogen is hier te vinden: Hoe krijgen we de groene waterstofprijs omlaag? NLHydrogen vroeg het aan de sector – NLHydrogen)
Op 19 november spreekt u op Rotterdam Energy Port. Als u in de haven een boodschap zou mogen plaatsen op een billboard, wat zou dat zijn?
“Als ik een boodschap op een billboard langs de Maasvlakte zou mogen zetten, zou dat een duidelijke en optimistische zijn: Van wind tot waterstof: hier bouwen we aan de energie van morgen.” Voor haar vormt die zin de essentie van het werk dat in de haven– en ook binnen haar organisatie – wordt verzet: het bouwen aan een duurzame industrie die draait op schone moleculen.
Als laatste nog een persoonlijke vraag. U bent dagelijks bezig met waterstof, maar waarmee laadt u zelf het liefst op aan het einde van de dag?
Ondanks haar dagelijkse werk met gigawatts, moleculen en netwerken zoekt zij ontspanning op een plek die zo ver mogelijk afstaat van spreadsheets en strategie-overleggen. Aan het einde van de dag laadt ze het liefst op door met de honden een stevige wandeling te maken, waarna ze thuis bijpraat met haar gezin tijdens een goede maaltijd. Soms zelfgemaakt, soms niet – maar altijd een moment van rust.
Tot slot
De waterstoftransitie is complex en uitdagend, maar volgens Lijs Groenendaal vooral ook maakbaar. Met een betere samenhang tussen beleid, infrastructuur en industrie kan Nederland de stap naar een groene waterstofeconomie veel sneller zetten. De toekomst wordt niet vanzelf groen, maar ze is ervan overtuigd dat we haar samen kunnen bouwen – stap voor stap, molecuul voor molecuul. Op www.rotterdamnergyport.nl staan alle sprekers van deze 16e editie met het opbouwen van waterstofketens op het programma.
Deel dit artikel
